Spanningstesters

Elke exploitant van elektrische installaties is verantwoordelijk voor een goede toestand voor een veilig gebruik. In het kader van commerciële activiteiten zijn ondernemers wettelijk verplicht passende maatregelen te nemen, bijvoorbeeld door de verantwoordelijkheid te delegeren aan een gekwalificeerde elektricien, om ervoor te zorgen dat er geen gevaren ontstaan door de effecten van elektrische en fysieke hoeveelheden.

Bij het installeren, repareren, wijzigen of testen van elektrische systemen zijn verschillende spanningstests nodig.

Een elektrische spanning is het verschil tussen twee energiepotentialen die bestaan tussen twee testpunten, parallel aan een bronspanning. Als fysische grootheid, weergegeven door het formulesymbool U, geeft zij het op het moment van de meting geldende potentiaalverschil in de SI-eenheid volt aan. De meetopstelling is te zien in de volgende afbeelding:

1.      Contactloos (DIN VDE 0411-1)

Een kabeltest kan worden uitgevoerd door een contactloze spanningstester, meestal in penvorm, zonder contact en op korte afstand. De aanwezigheid van een elektrisch veld wordt getest. Deze apparaten zijn geschikt voor circuits met wisselspanning. De elektrische veldsterkte wordt vanaf een bepaald punt capacitief gedetecteerd wanneer de afstand tot een stroomvoerende geleider wordt verkleind. De aanwezigheid van een spanning wordt gesignaleerd door optische of akoestische signalen.

2.      Enkelpolig (DIN VDE 0680-6)

De test is alleen toegestaan in droge ruimtes en wordt uitgevoerd door een fasentester, vaak in de vorm van een schroevendraaier. Zij zijn voorzien van een meetpunt en een contactoppervlak om aan te raken. Wanneer een fase wordt aangeraakt met de meetpunt en het contactoppervlak met het lichaam, loopt er een stroom < 0,5 mA door een weerstand met hoge weerstand. Dit is voldoende om de ingebouwde gloeilamp te laten branden. Dit werkt echter alleen op de fasen. Dit werkt niet op de nulgeleider en de potentiële aarde, omdat de energie daar niet aanwezig is, maar via deze geleiders wordt afgevoerd. Dit betekent dat deze geleiders ook zonder indicatie van een fasentester spanningen kunnen dragen. Daarom wordt de fasetester in de volksmond vaak een leugenpen genoemd. Veel tweepolige spanningstesters hebben een vergelijkbare functie, waarmee de spanning met één pool kan worden getest.

3.      Tweepolig (DIN VDE 0682-401)

Met een tweepolige spanningstester wordt niet langer alleen de aanwezigheid van een spanning gecontroleerd, maar wordt ook een meetwaarde gevormd door de bepaling van het kortstondige potentiaalverschil via de tweede pool. Deze wordt geschaald in een bepaalde verdeling door middel van een optische display in de vorm van gloeilampen, LED's en andere, en vervolgens analoog of digitaal weergegeven. Tegenwoordig worden op grote schaal apparaten gebruikt die hun meetwaarden uitvoeren, bijvoorbeeld via een LCD-scherm of via een digitale interface naar verdere verwerkingsapparaten. De bekendste daarvan zijn de Duspol en de multimeter.

4.      Meerpolig (DIN VDE 0413-7)

Een meerpolige spanningstester, bijvoorbeeld een VDE-meetinstrument, is qua basisfunctie te vergelijken met de tweepolige spanningstester.

Het verschil is dat in één meting meerdere spanningen kunnen worden bepaald. De resulterende testprogramma's worden bijvoorbeeld gebruikt om de fasen en het draaiveld te bepalen.