Led Buizen

Het efficiënte gebruik van energiebronnen staat steeds meer in het middelpunt van de samenleving. Zowel particulieren als bedrijven besteden steeds meer aandacht aan een verantwoord gebruik van de steeds schaarser en ook duurder wordende voorraden.

Dat is niet verwonderlijk, want de voordelen liggen voor de hand. Naast de bescherming van ons milieu worden ook de bedrijfskosten drastisch verlaagd.

Vooral bij de verlichting van grote ruimten of productiehallen is er een enorm potentieel voor elektriciteitsbesparingen wanneer van conventionele fluorescentielampen wordt overgeschakeld op energiebesparende LED-buizen. 

Maar er zijn enkele zeer belangrijke aandachtspunten, die wij u graag nader toelichten.

Wat de beschikbare lengtes en diameters betreft, hebben LED-buizen hetzelfde ontwerp als conventionele TL-buizen. De conventionele fluorescentiebuis bestaat als technisch idee sinds het midden van de jaren twintig. Het gebruikte een gasontlading van inerte gassen die ultraviolet licht uitstraalden.

Als gas werd onder andere neon gebruikt, wat leidde tot de naam "neonbuis". De lichtgevende laag in de fluorescentiebuis wordt door de UV-straling van het lichtgevende inerte gas zelf via fluorescentie tot gloeien gebracht en zendt zichtbaar licht uit.

Een starter is nodig om fluorescentiebuizen te laten functioneren. Samen met een smoorspoel genereert deze de kortstondige hoge spanning die nodig is om de gasontlading op gang te brengen. De smoorspoel wordt gewoonlijk ook ballast genoemd en beperkt ook de stroomtoevoer tijdens de werking.

De nadelen van TL-buizen zijn de elektrotechnische inspanning, het stroomverbruik, het flikkeren op het lichtnet, het koude witte licht en uiteindelijk de giftige stoffen in de buis zelf.

Type

De lengtes van de LED-armaturen zijn meestal gestandaardiseerd: Ze zijn verkrijgbaar in lengtes van 600, 1.200 en 1.500 mm. Intussen zijn echter ook andere lengtes beschikbaar.

Voor de diameter vindt men gewoonlijk de aanduiding T8. Deze aanduiding is gebaseerd op de waarde van een achtste inch. T8 betekent dus 8 maal 3,175 mm (1/8 inch) en komt overeen met ongeveer 26 millimeter. De "T" komt van de Engelse term "tube" voor buis.

Inmiddels is T8 de standaardmaat voor TL-buizen geworden. Sommige slankere modellen zijn ook verkrijgbaar met een T5-diameter (16 millimeter). De diameter T8 of T5 zegt echter niets over de fitting of basis. Een T5-lamp kan dezelfde fitting hebben als een T8-lamp.

Basis

Het getal naast de basisaanduiding "G" geeft de afstand tussen de basispennen in millimeter aan.

De veelgebruikte G13-basis van de conventionele TL-buis is gehandhaafd, zodat het mogelijk is op LED-buizen over te schakelen zonder de fitting te veranderen. Dit geldt ook voor de G5 basis.

Sommige buizen met LED-verlichting van leveranciers als Osram en Philips hebben roterende eindkappen, waardoor het licht kan worden uitgelijnd met de gemonteerde LED-lampjes.

Vermogen

Het vermogen van een LED-buis wordt aangegeven in watt (W). Tot nu toe werd bij de productaanduiding vaak de equivalente vermogenswaarde van een conventionele lamp vermeld (ook in watt).

Een LED-buis van 19,1 watt komt bijvoorbeeld overeen met een conventionele lamp van 58 watt.

Lichtkleur

LED-buizen van Osram en andere fabrikanten zijn gemarkeerd met kleurcodes van drie cijfers. Het eerste cijfer staat voor de kleurweergave-index Ra (CRI), gewoonlijk 8 voor een waarde van 80. Ter vergelijking: daglicht- of gloeilampen hebben een kleurweergave-index van 100 Ra vanwege het volledige lichtspectrum.

De twee volgende cijfers geven het duizend- en honderdtal van de kleurtemperatuur aan.

De reeks cijfers 865 betekent: kleurweergave-index 80 en kleurtemperatuur 6.500 Kelvin (komt overeen met daglichtwit). Deze gegevens staan meestal ook in woorden op de verpakking om de keuze gemakkelijk te maken.

Levensduur en schakelvastheid

Afhankelijk van het monster kunnen LED-buizen een levensduur van meerdere 10.000 uur bereiken. De LED-lampen produceren dan nog ongeveer 70 procent van hun oorspronkelijke lichtstroom.

Fabrikanten drukken vaak de belangrijkste technische gegevens in beschrijvende vorm op de slanke verpakking.

Verdere informatie, zoals de schakelweerstand, is te vinden in de technische informatiebladen van de respectieve lampen.

Voor fluorescentielampen worden voorschakelapparaten met verschillende technologieën gebruikt. Conventionele voorschakelapparaten (CCG) zijn in feite gewoon smoorspoelen die kortstondig de startspanning opwekken en later de stroom door de fluorescentiebuis tijdens de werking beperken.

Aangezien conventionele voorschakelapparaten hoge vermogensverliezen hebben, zijn voorschakelapparaten met een laag verlies (VVG) ontwikkeld. Door een grotere massa en betere magnetische materialen te gebruiken, werd getracht het vermogensverlies van de smoorspoelen te verminderen.

In de loop van de verdere technische ontwikkeling kwamen armaturen met elektronische voorschakelapparaten (EB's) op de markt, waarin massieve smoorspoelen door de hoge schakelfrequentie niet meer nodig zijn.

Het vermogensverlies is aanzienlijk lager dan bij conventionele of verliesarme voorschakelapparaten en er is ook geen starter meer nodig.