Stroomtangen

Wat is een stroomtang?

Een stroomtang is een multimeter die gebruik maakt van een ijzeren kern in de vorm van een stroomtang om gelijk- en wisselstromen te meten in plaats van de typische meetsnoeren. Deze kern bestaat uit twee delen en kan als een tang worden geopend en rond een stroomvoerende leiding worden geplaatst. Aangezien de meting contactloos is, is het niet nodig het circuit te scheiden. Dit betekent dat een meting zonder problemen kan worden uitgevoerd, zelfs wanneer een systeem in werking is. Een ander voordeel van een stroomtang is de grotere veiligheid, omdat er tenminste bij geïsoleerde geleiders geen contact is met het geleider materiaal. Een klemtang kan zowel op kabels als op stroomrails worden gebruikt, zolang de opening tussen de twee delen van de kern de geleider kan omsluiten.

Waarvoor worden stroomtangen gebruikt?

Vandaag de dag is een stroomtang te vinden in de gereedschapskist van elke vakman die iets te maken heeft met de werking of het onderhoud van elektrische installaties. De praktische toestellen maken een snelle en veilige meting mogelijk van zowel stromen als AC- en DC-spanningen. Meetklemmen worden gebruikt in elektrische bouwinstallaties, in de machinebouw en ook overal waar een meting moet worden verricht aan stroomvoerende geleiders. Naast de meting van stroom en spanning kunnen met veel apparaten ook de elektrische weerstand, de capaciteit en de frequentie worden bepaald.

Hoe werkt een stroomtang?

In het algemeen wordt een onderscheid gemaakt tussen wisselstroomklemmen en universele stroomklemmen. Terwijl een AC stroomtang alleen kan worden gebruikt voor het meten van wisselstroom, kan een universele stroomtang ook worden gebruikt voor gelijkstroom. Het belangrijkste onderdeel van beide typen stroomtangen is de deelbare kern door wiens opening de te meten geleider loopt. De stroom wekt een magnetisch veld op in de ijzeren kern. Tot dit punt is de functionaliteit van AC- en universele stroomtangen identiek. Een stroomtang voor wisselstroom werkt volgens het transformatorprincipe: de door de ijzeren kern omsloten geleider dient als primaire wikkeling, terwijl de wikkelingen die zich op de kern bevinden de secundaire wikkeling vormen. De ijzeren kern zelf neemt daarentegen de functie van de transformatorkern op zich. De stromingsrichting van het magnetisch veld dat in een ring in de kern loopt, verandert naar gelang van de frequentie van de wisselstroom. Het wisselend magnetisch veld induceert nu een spanning op de secundaire wikkeling, die door het meettoestel kan worden geëvalueerd.

Aangezien een zogenaamde universele stroomtang zowel wissel- als gelijkstroom kan meten, verschilt de werking ervan van die van een wisselstroomtang. In tegenstelling tot een multimeter met wisselstroomtang genereert een gelijkstroomtang geen wisselend magnetisch veld. Om ervoor te zorgen dat de statische magnetische velden die door de gelijkstroom worden opgewekt, toch kunnen worden verwerkt, wordt gebruik gemaakt van het Hall-effect. Een Hall-sensor kan zowel statische magnetische velden als wisselende magnetische velden verwerken. De door de Hall-sensor opgewekte signalen zijn zeer zwak en moeten elektronisch worden versterkt voordat evaluatie met de stroomtang mogelijk is. Vanwege de elektronische signaalversterking hebben overeenkomstige stroomtangen altijd een extra energievoorziening nodig via een voedingseenheid of batterijen.

Waar moet u op letten als u een stroomtang wilt kopen?

Voor metingen aan elektrische gelijkstroomleidingen heeft u een universele stroommeter nodig. Deze kan ook zonder problemen voor wisselstroommetingen worden gebruikt. Een wisselstroomtang daarentegen is alleen geschikt voor het meten van wisselstroom. Het minimum en het maximum mogelijke meetbereik zijn eveneens belangrijk. Let ook op het openingsbereik dat de clamp-on ampèremeter biedt. Voor een geldige meting van de stroom moet de stroomtang de geleider volledig omsluiten. Een ander punt van overweging bij de aankoop is een meetcategorie die geschikt is voor het beoogde gebruik. Het is nuttig om een gemakkelijk af te lezen display met achtergrondverlichting te hebben, zodat het toestel ook bij slechte lichtomstandigheden kan worden gebruikt. Indien u regelmatig grotere reeksen metingen wilt verrichten, is het raadzaam een meettoestel aan te schaffen dat een overeenkomstig aantal resultaten kan opslaan. Een vergelijking van de vastgestelde waarden is dus ook over een langere periode mogelijk.

Tip: Voor metingen aan meeraderige kabels zijn speciale stroomtangen nodig

Om de stroom in een kabel met meerdere aders met een stroomtang te meten, is een speciale meetklem nodig. Met een normale stroomtang krijgt u in dit geval altijd de waarde nul, omdat de magnetische velden van de toevoer- en de retourgeleider elkaar opheffen. Geschikte meetapparatuur is echter minder nauwkeurig en relatief duur.

FAQ: veelgestelde vragen over stroomtangen

Welke meetcategorieën zijn er bij stroomtangen?

Volgens IEC 61010-1 zijn er in totaal vier meetcategorieën gespecificeerd: Een stroomtang volgens CAT I mag alleen worden gebruikt voor metingen aan circuits die niet rechtstreeks op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. Een stroomtang volgens CAT II kan daarentegen worden gebruikt voor metingen aan circuits die rechtstreeks op het laagspanningsnet zijn aangesloten. CAT III stroommeters zijn goedgekeurd voor metingen in gebouwinstallaties, bijvoorbeeld bij verdeelborden. Alleen toestellen volgens CAT IV zijn geschikt voor metingen aan meters of hoofdaansluitingen. 

Wat is een multimeter met stroomtang?

Dit is een stroomtang die, naast de stroomtangfunctie, ook aansluitingen voor meetsnoeren heeft. Een dergelijk model combineert de voordelen van een multimeter en een stroomtang in één toestel.

Hoe kunnen lekstromen worden gemeten met een stroomtang?

Om lekstromen te detecteren, moet niet alleen de stroomvoerende geleider, maar ook de nulgeleider door de bek van de meetklem worden omsloten. Als een stroom op deze manier kan worden gemeten, is het een lekstroom.