Schakelklokken schakelen elektronische apparaten op gezette tijden in en uit. Ze zijn energiebesparend en maken het mogelijk om dagelijkse processen te automatiseren. Hier leest u hoe schakelklokken werken, welke versies er beschikbaar zijn en waar u op moet letten bij aankoop.

Wat zijn schakelklokken?

Schakelklokken worden gebruikt om elektronische apparaten op een bepaald moment in of uit te schakelen. Om de bedrijfsvoering te regelen, verbinden schakelklokken een elektrische verbruiker en een stroombron. De stekker van het apparaat wordt in de het stopcontact van de schakelklok gestoken, zo kunt u elk apparaat uit of aan doen op de tijd van uw voorkeur. Schakelklokken worden ook wel timers of tijdschakelaars genoemd. 

Het toepassingsgebied van schakelklokken is groot. Ze worden gebruikt om huishoudelijke apparaten te bedienen, verlichting aan of uit te doen of irrigatie-, ventilatie- en verwarmingssystemen te controleren. Schakelklokken zet men bijna altijd in vanuit een energiebesparend oogpunt. Apparaten in stand-by modus verbruiken onnodig energie, waardoor het raadzaam is deze uit te schakelen als ze niet in gebruik zijn. Een schakelklok kan deze taak van u overnemen, snel en eenvoudig. Door de tijden in te stellen wanneer het desbetreffende apparaat gebruikt wordt, bespaart u op energie en dus ook op energiekosten. Hoewel het natuurlijk mogelijk is apparaten handmatig in of uit te schakelen, bieden schakelklokken meer gemak. 

Het verschil tussen analoge en digitale schakelklokken

Schakelklokken zijn verkrijgbaar in een analoge of digitale versie. Ze zijn op een andere manier ingesteld en bieden beide voor- en nadelen.

Analoge schakelklokken hebben een dagprogramma en zijn vaak uitgerust met een draaiklok met 24 secties. Die staan voor de 24 uur van de dag. Elk uur is weer opgedeeld in 4 secties van 15 minuten. Daardoor kunnen analoge schakelklokken op het kwartier nauwkeurig worden ingesteld. Om de timer in te stellen, draait u eerst aan de klokl om deze op de huidige tijd in te stellen. Schakeltijden kunnen vervolgens worden ingesteld door afzonderlijke pinnen naar beneden te schuiven. Voor elke keer dat er een signaal nodig is, moet er een bijbehorende pin worden ingeduwd. Analoge schakelklokken hebben elektriciteit nodig om te werken, maar de hoeveelheid energie die zij nodig hebben is laag en het is voldoende om ze op een stopcontact aan te sluiten. Een aparte batterij is dus niet nodig. Kortwerkende schakelklokken zijn voorzien van een veermechanisme en werken puur mechanisch, deze verbruiken helemaal geen elektriciteit. 

Digitale schakelklokken werken weer anders. Ze zijn uitgerust met een microchip, hebben meestal een batterij nodig of ze krijgen voeding van een geïntegreerde voedingseenheid. De energiebehoefte van een digitale schakelklok is in de regel hoger dan die van een analoge schakelklok. Digitale timers worden bediend met toetsen en kunnen tot op de minuut nauwkeurig worden ingesteld. Daardoor zijn ze flexibeler dan analoge timers hoewel laatstgenoemde weer intuïtiever en makkelijker te bedienen zijn. Een nadeel van analoge schakelklokken zijn de storende geluiden die ze genereren. Vooral bij gebruik in rustzones thuis of op kantoor, dient hiermee rekening gehouden te worden. 

Onze praktische tip: Gebruik schakelklokken als inbraakbeveiliging

Schakelklokken kunt u inzetten om potentiële inbrekers af te schrikken, vooral als er langere tijd niemand aanwezig is. Een zogeheten toevalsfunctie zet een schakelklok in een soort willekeurige modus. Dit zorgt ervoor dat televisies, lampen en andere elektrische apparaten op willekeurige tijden worden in of uitgeschakeld waardoor de indruk wordt gewekt dat er iemand thuis is. In theorie kunt u dit zelf ook instellen.

Aankoopcriteria: Wat is belangrijk bij de aanschaf van een schakelklok?

Het belangrijkst bij de aanschaf van een schakelklok is de schakelcyclus die u nodig heeft. Gaat u de schakelklok bijvoorbeeld alleen gebruiken om de rolluiken te bedienen? Dan is een schakelklok met dagprogramma uitermate geschikt. Wilt u verschillende tijden op verschillende dagen instellen? Dan zijn klokken met een weekprogramma een betere keuze. 

Makkelijk om te weten: Analoge schakelklokken zijn geschikt voor eenvoudige toepassingen, digitale versies worden aanbevolen voor complexer gebruik waarbij meer instelmogelijkheden nodig zijn. Digitale schakelklokken hebben aanzienlijk meer schakelmogelijkheden en kunnen precies worden ingesteld zoals u zich dat wenst. Hoe meer schakelhandelingen er nodig zijn en hoe preciezer de timing, hoe hoger het aantal schakelprogramma’s moet zijn. 

De plek van gebruik is ook een relevant criterium. Als u de timer bijvoorbeeld in een schakelkast gaat gebruiken, kies dan een model dat geschikt is voor DIN-railmontage. Bij ander gebruik, kiest u voor een schakelklok voor stopcontacten. Echter zijn deze alleen geschikt voor gebruik binnenshuis. Als u buitenshuis (bijvoorbeeld om de tuinverlichting te regelen) een schakelklok wilt gebruiken, zorg er dan voor dat deze hiervoor geschikt is met minimaal een IP44-beschermingsklasse. Dit geeft aan dat het apparaat beschermd wordt tegen stof en spatwater. Schakelklokken met een beschermingsklasse lager dan IP44 zijn niet geschikt om buiten gebruikt te worden.

Functies als displayverlichting of een astro-functie kunnen erg handig zijn. Schakelklokken met een astro-functie berekenen automatisch de tijden van zonsopgang en zonsondergang. Terwijl de seizoenen veranderen, veranderen uw schakelcycli automatisch mee. 

FAQ - Veelgestelde vragen over schakelklokken

Hoe is het mogelijk om energie te besparen terwijl een schakelklok zelf ook energie verbruikt?

Analoge schakelklokken verbruiken ongeveer 1 watt per uur, digitale varianten verbruiken ongeveer 2 watt per uur. Dit komt neer op respectievelijk 24 en 48 watt per dag. Vermenigvuldig dit met 365, dan komt u uit op een jaarlijks verbruik van 8,76 of 17,52 kilowatt. Op basis van €0,22 per kilowattuur komt dit neer op €2,50 of €5,- per jaar. Deze kosten betalen zich bovendien snel terug omdat de uiteindelijke energiebesparing vaak hoger is.

Bij welke apparaten zet ik een schakelklok in?

Wie elektriciteit wil besparen, sluit schakelklokken aan op apparaten die veel energie verbruiken, maar slechts een klein gedeelte van de dag worden gebruikt. Dit zijn bijvoorbeeld modems, schakelaars, routers, gamingconsoles, televisies en boilers. 

Is het mogelijk om een radio te gebruiken om de tijd in te stellen?

Met een DCF-gestuurde schakelklok is het mogelijk om de exacte tijd in te stellen via een radiosignaal. Zo vindt de omschakeling van zomer- naar wintertijd en andersom automatisch plaats.